Beginner (जिज्ञासु): Direct entry: original verse, clear literal translation, and accessible life takeaway. (मूल श्लोक, सरल शब्दार्थ और जीवनोपयोगी सार।)
मन्त्र २ [II.vi.2] आग्निवेश्याद् अग्निवेश्यः शाण्डिल्याच्चानभिम्लाताच्च् आनभिम्लात आनभिम्लाताद् अनभिम्लात अनभिम्लाताद् अनभिम्लातो गौतमाद् गौतमः सैतवप्राचीनयोग्याभ्याँ, सैतवप्राचीनयोग्यौ पाराशर्यात् पाराशर्यो भारद्वाजाद् भारद्वाजो भारद्वाजाच्च गौतमाच्च गौतमो भारद्वाजाद् भारद्वाजः पाराशर्यात् पाराशर्यो वैजवापायनाद् वैजवापायनः कौशिकायनेः कौशिकायनिः
Explain this line · इस पंक्ति को सरल भाषा में समझें
mantra 2 ##[II.vi.2]## AgniveshyAd agniveshyaH shANDilyAchchAnabhimlAtAchch AnabhimlAta AnabhimlAtAd anabhimlAta anabhimlAtAd anabhimlAto gautamAd gautamaH saitavaprAchInayogyAbhyA{\m+}, saitavaprAchInayogyau pArAsharyAt pArAsharyo bhAradvAjAd bhAradvAjo bhAradvAjAchcha gautamAchcha gautamo bhAradvAjAd bhAradvAjaH pArAsharyAt pArAsharyo vaijavApAyanAd vaijavApAyanaH kaushikAyaneH kaushikAyaniH
आत्मामे ही हँ । जो यह आत्मा बकी श्रातमस्वरूपताे ग्रहणम दनदुभि, ङ्ख श्रौ र वौ एाका दन्त ४४५४ बृहदारण्यकोपनिषद् अध्याय २ तदातमस्वमेव लोके दृष्टम् । वह् दृष्टान्त एसा है किं जिस प्रकार ताडन किये जाते हृए दुन्दुमि ( नक्गारे ) के बाह्य शब्दोको कोई ग्रहण नहीं कर सकता, कितु दुन्दुभि स यथा-स इति दष्टान्तः, स यथा अर्थात् वह् दृष्टान्त लोके यथा दुन्दुभेर्भयदिः,हन्य- एेसा है- लोकम जिस प्रकार मानस्य ताख्वमानस्य दण्डा- दण्डादिसे हनन-ताडन किये जाते
अक्षरशः अनुवाद — मूल संस्कृत श्लोक के प्रत्येक पद का प्रत्यक्ष अर्थ।
from Âgnivesya,
Direct literal rendering preserving Sanskrit philosophical terminology.
परम्परागत भाष्यTraditional commentaryTraditional Commentary (परम्परागत भाष्य)परम्परागत भाष्य
Pluralistic Tradition Neutrality (सम्प्रदाय-तटस्थता):
Classical commentaries represent distinct philosophical darshanas (Advaita, Vishishtadvaita, Dvaita). Dharma Granth presents multiple traditional viewpoints without declaring any single tradition as universal or exclusive.
Layers side by side · परतों की तुलना
Each layer is labelled by what it is. None is presented as the correct or best reading.
Original Sanskrit
Source scripture
मन्त्र २ [II.vi.2] आग्निवेश्याद् अग्निवेश्यः शाण्डिल्याच्चानभिम्लाताच्च् आनभिम्लात आनभिम्लाताद् अनभिम्लात अनभिम्लाताद् अनभिम्लातो गौतमाद् गौतमः सैतवप्राचीनयोग्याभ्याँ, सैतवप्राचीनयोग्यौ पाराशर्यात् पाराशर्यो भारद्वाजाद् भारद्वाजो भारद्वाजाच्च गौतमाच्च गौतमो भारद्वाजाद् भारद्वाजः पाराशर्यात् पाराशर्यो वैजवापायनाद् वैजवापायनः कौशिकायनेः कौशिकायनिः
Literal translation
Translation of the source text
from Âgnivesya,
Traditional commentary
No reviewed traditional commentary has been added for this verse yet, so there is nothing to compare. Commentaries will appear here only with their commentator, edition and review status.
Simple explanation
Editorial explanation, not scripture
Sense: from Âgnivesya,
Sense: from Âgnivesya,
शोध संदर्भResearch context · not scriptureComparative Research Noteशोध टिप्पणी
आत्मामे ही हँ। देह के पदार्थ बदलते रहते हैं, पर जानने का बोध बना रहता है। यह पंक्ति उसी अंतर को कहती है — जो बदलता है वह आवरण है, जो जानता है वह निरंतर है।
A modern parallel offered for reflection. It is not part of the scripture, and it has not been checked against the original sources it may allude to.
स्रोतSources and editionSources and editionस्रोत एवं संस्करण
- Sanskrit text
- sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/brihadaaraNyaka.itx · fetched 2026-06-03
- Translations
- Hindi: not flagged as AI · English: not flagged as AI
- Explanation, reflection, research
- Editorial text; no AI flag recorded
- Last updated
- 2026-10-18
- Licence note (as recorded)
- Sanskrit mūla — public domain. Digitized by sanskritdocuments.org.
Found a mistake?
विस्तृत स्रोत एवं भाष्य वर्गीकरण