Brahmānanda Vallī — The Bliss of Brahman

ॐ ब्रह्मविदाप्नोति परम् ।तदेषाऽभ्युक्ता ।सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म ।यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ।ब्रह्मणा विपश्चितेति॥ १ ॥

oṃ brahmavidāpnoti param | tadeṣā'bhyuktā | satyaṃ jñānamanantaṃ brahma | yo veda nihitaṃ guhāyāṃ parame vyoman | so'śnute sarvān kāmān saha | brahmaṇā vipaściteti

तस्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः सम्भूतः ।आकाशाद्वायुः ।वायोरग्निः ।अग्नेरापः ।अद्भ्यः पृथिवी ।पृथिव्या ओषधयः ।ओषधीभ्योऽन्नम् ।अन्नात्पुरुषः ।स वा एष पुरुषोऽन्नरसमयः ।तस्येदमेव शिरः ।अयं दक्षिणः पक्षः ।अयमुत्तरः पक्षः ।अयमात्मा ।इदं पुच्छं प्रतिष्ठा॥ २ ॥

tasmādvā etasmādātmana ākāśaḥ sambhūtaḥ | ākāśādvāyuḥ | vāyoragniḥ | agnerāpaḥ | adbhyaḥ pṛthivī | pṛthivyā oṣadhayaḥ | oṣadhībhyo'nnam | annātpuruṣaḥ | sa vā eṣa puruṣo'nnarasamayaḥ | tasyedameva śiraḥ | ayaṃ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ | ayamuttaraḥ pakṣaḥ | ayamātmā | idaṃ pucchaṃ pratiṣṭhā

अन्नाद्वै प्रजाः प्रजायन्ते ।याः काश्च पृथिवीँ्श्रिताः ।अथो अन्नेनैव जीवन्ति ।अथैनदपि यन्त्यन्ततः ।अन्नँ्हि भूतानां ज्येष्ठम् ।तस्मात्सर्वौषधमुच्यते ।सर्वं वै तेऽन्नमाप्नुवन्ति ।येऽन्नं ब्रह्मोपासते ।अन्नँ्हि भूतानां ज्येष्ठम् ।तस्मात्सर्वौषधमुच्यते ।अन्नाद्भूतानि जायन्ते ।जातान्यन्नेन वर्धन्ते ।अद्यतेऽत्ति च भूतानि ।तस्मादन्नं तदुच्यते॥ ३ ॥

annādvai prajāḥ prajāyante | yāḥ kāśca pṛthivīṃśritāḥ | atho annenaiva jīvanti | athainadapi yantyantataḥ | annaṃhi bhūtānāṃ jyeṣṭham | tasmātsarvauṣadhamucyate | sarvaṃ vai te'nnamāpnuvanti | ye'nnaṃ brahmopāsate | annaṃhi bhūtānāṃ jyeṣṭham | tasmātsarvauṣadhamucyate | annādbhūtāni jāyante | jātānyannena vardhante | adyate'tti ca bhūtāni | tasmādannaṃ taducyate

तस्माद्वा एतस्मादन्नरसमयात् ।अन्योऽन्तर आत्मा प्राणमयः ।तेनैष पूर्णः ।स वा एष पुरुषविध एव ।तस्य पुरुषविधताम् ।अन्वयं पुरुषविधः ।तस्य प्राण एव शिरः ।व्यानो दक्षिणः पक्षः ।अपान उत्तरः पक्षः ।आकाश आत्मा ।पृथिवी पुच्छं प्रतिष्ठा ।तदप्येष श्लोको भवति॥ ४ ॥

tasmādvā etasmādannarasamayāt | anyo'ntara ātmā prāṇamayaḥ | tenaiṣa pūrṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayaṃ puruṣavidhaḥ | tasya prāṇa eva śiraḥ | vyāno dakṣiṇaḥ pakṣaḥ | apāna uttaraḥ pakṣaḥ | ākāśa ātmā | pṛthivī pucchaṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati

तस्माद्वा एतस्मात्प्राणमयात् ।अन्योऽन्तर आत्मा मनोमयः ।तेनैष पूर्णः ।स वा एष पुरुषविध एव ।तस्य पुरुषविधताम् ।अन्वयं पुरुषविधः ।तस्य यजुरेव शिरः ।ऋग्दक्षिणः पक्षः ।सामोत्तरः पक्षः ।आदेश आत्मा ।अथर्वाङ्गिरसः पुच्छं प्रतिष्ठा ।तदप्येष श्लोको भवति ।यतो वाचो निवर्तन्ते ।अप्राप्य मनसा सह ।आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् ।न बिभेति कुतश्चनेति॥ ५ ॥

tasmādvā etasmātprāṇamayāt | anyo'ntara ātmā manomayaḥ | tenaiṣa pūrṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayaṃ puruṣavidhaḥ | tasya yajureva śiraḥ | ṛgdakṣiṇaḥ pakṣaḥ | sāmottaraḥ pakṣaḥ | ādeśa ātmā | atharvāṅgirasaḥ pucchaṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati | yato vāco nivartante | aprāpya manasā saha | ānandaṃ brahmaṇo vidvān | na bibheti kutaścaneti

तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् ।अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः ।तेनैष पूर्णः ।स वा एष पुरुषविध एव ।तस्य पुरुषविधताम् ।अन्वयं पुरुषविधः ।तस्य श्रद्धैव शिरः ।ऋतं दक्षिणः पक्षः ।सत्यमुत्तरः पक्षः ।योग आत्मा ।महः पुच्छं प्रतिष्ठा ।तदप्येष श्लोको भवति ।विज्ञानं यज्ञं तनुते ।कर्माणि तनुतेऽपि च ।विज्ञानं देवाः सर्वे ।ब्रह्म ज्येष्ठमुपासते ।विज्ञानं ब्रह्म चेद्वेद ।तस्माच्चेन्न प्रमाद्यति ।शरीरे पाप्मनो हित्वा ।सर्वान् कामान् समश्नुते॥ ६ ॥

tasmādvā etasmānmanomayāt | anyo'ntara ātmā vijñānamayaḥ | tenaiṣa pūrṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayaṃ puruṣavidhaḥ | tasya śraddhaiva śiraḥ | ṛtaṃ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ | satyamuttaraḥ pakṣaḥ | yoga ātmā | mahaḥ pucchaṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati | vijñānaṃ yajñaṃ tanute | karmāṇi tanute'pi ca | vijñānaṃ devāḥ sarve | brahma jyeṣṭhamupāsate | vijñānaṃ brahma cedveda | tasmāccenna pramādyati | śarīre pāpmano hitvā | sarvān kāmān samaśnute

तस्माद्वा एतस्माद्विज्ञानमयात् ।अन्योऽन्तर आत्माऽऽनन्दमयः ।तेनैष पूर्णः ।स वा एष पुरुषविध एव ।तस्य पुरुषविधताम् ।अन्वयं पुरुषविधः ।तस्य प्रियमेव शिरः ।मोदो दक्षिणः पक्षः ।प्रमोद उत्तरः पक्षः ।आनन्द आत्मा ।ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा ।तदप्येष श्लोको भवति ।असन्नेव स भवति ।असद्ब्रह्मेति वेद चेत् ।अस्ति ब्रह्मेति चेद्वेद ।सन्तमेनं ततो विदुरिति॥ ७ ॥

tasmādvā etasmādvijñānamayāt | anyo'ntara ātmā''nandamayaḥ | tenaiṣa pūrṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayaṃ puruṣavidhaḥ | tasya priyameva śiraḥ | modo dakṣiṇaḥ pakṣaḥ | pramoda uttaraḥ pakṣaḥ | ānanda ātmā | brahma pucchaṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati | asanneva sa bhavati | asadbrahmeti veda cet | asti brahmeti cedveda | santamenaṃ tato viduriti

भीषाऽस्माद्वातः पवते ।भीषोदेति सूर्यः ।भीषाऽस्मादग्निश्चेन्द्रश्च ।मृत्युर्धावति पञ्चम इति ।सैषाऽऽनन्दस्य मीमाँ्सा भवति ।युवा स्यात्साधुयुवाऽध्यायकः ।आशिष्ठो दृढिष्ठो बलिष्ठः ।तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य पूर्णा स्यात् ।स एको मानुष आनन्दः ।ते ये शतं मानुषा आनन्दाः ।स एको मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दः ।श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य ।ते ये शतं मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दाः ।स एको देवगन्धर्वाणामानन्दः ।श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य ।ते ये शतं देवगन्धर्वाणामानन्दाः ।स एकः पितृणां चिरलोकलोकानामानन्दः ।स एक आजानजानां देवानामानन्दः ।स एकः कर्मदेवानामानन्दः ।स एको देवानामानन्दः ।स एक इन्द्रस्यानन्दः ।स एको बृहस्पतेरानन्दः ।स एकः प्रजापतेरानन्दः ।स एको ब्रह्मण आनन्दः ।श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य॥ ८ ॥

bhīṣā'smādvātaḥ pavate | bhīṣodeti sūryaḥ | bhīṣā'smādagniścendraśca | mṛtyurdhāvati pañcama iti | saiṣā''nandasya mīmāṃsā bhavati | yuvā syātsādhuyuvā'dhyāyakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho baliṣṭhaḥ | tasyeyaṃ pṛthivī sarvā vittasya pūrṇā syāt | sa eko mānuṣa ānandaḥ | te ye śataṃ mānuṣā ānandāḥ | sa eko manuṣyagandharvāṇāmānandaḥ | śrotriyasya cākāmahatasya | te ye śataṃ manuṣyagandharvāṇāmānandāḥ | sa eko devagandharvāṇāmānandaḥ | śrotriyasya cākāmahatasya | te ye śataṃ devagandharvāṇāmānandāḥ | sa ekaḥ pitṛṇāṃ ciralokalokānāmānandaḥ | sa eka ājānajānāṃ devānāmānandaḥ | sa ekaḥ karmadevānāmānandaḥ | sa eko devānāmānandaḥ | sa eka indrasyānandaḥ | sa eko bṛhaspaterānandaḥ | sa ekaḥ prajāpaterānandaḥ | sa eko brahmaṇa ānandaḥ | śrotriyasya cākāmahatasya

यतो वाचो निवर्तन्ते ।अप्राप्य मनसा सह ।आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् ।न बिभेति कदाचनेति ।एतँ्ह वाव न तपति ।किमहँ्साधु नाकरवम् ।किमहं पापमकरवमिति ।स य एवं विद्वानेते आत्मानँ्स्पृणुते ।उभे ह्येवैष एते आत्मानँ्स्पृणुते ।य एवं वेद ।इत्युपनिषत्॥ ९ ॥

yato vāco nivartante | aprāpya manasā saha | ānandaṃ brahmaṇo vidvān | na bibheti kadācaneti | etagaṃha vāva na tapati | kimahaṃsādhu nākaravam | kimahaṃ pāpamakaravamiti | sa ya evaṃ vidvānete ātmānaṃspṛṇute | ubhe hyevaiṣa ete ātmānaṃspṛṇute | ya evaṃ veda | ityupaniṣat

अहं वृक्षस्य रेरिवा ।कीर्तिः पृष्ठं गिरेरिव ।ऊर्ध्वपवित्रो वाजिनीव स्वमृतमस्मि ।द्रविणं सवर्चसम् ।सुमेधा अमृतोऽक्षितः ।इति त्रिशङ्कोर्वेदानुवचनम्॥ १० ॥

ahaṃ vṛkṣasya rerivā | kīrtiḥ pṛṣṭhaṃ gireriva | ūrdhvapavitro vājinīva svamṛtamasmi | draviṇaṃ savarcasam | sumedhā amṛto'kṣitaḥ | iti triśaṅkorvedānuvacanam

वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति ।सत्यं वद ।धर्मं चर ।स्वाध्यायान्मा प्रमदः ।आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः ।सत्यान्न प्रमदितव्यम् ।धर्मान्न प्रमदितव्यम् ।कुशलान्न प्रमदितव्यम् ।भूत्यै न प्रमदितव्यम् ।स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम् ।देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम् ।मातृदेवो भव ।पितृदेवो भव ।आचार्यदेवो भव ।अतिथिदेवो भव ।यान्यनवद्यानि कर्माणि ।तानि सेवितव्यानि ।नो इतराणि ।यान्यस्माकं सुचरितानि ।तानि त्वयोपास्यानि ।नो इतराणि ।ये के चास्मच्छ्रेयाँसो ब्राह्मणाः ।तेषां त्वयाऽऽसनेन प्रश्वसितव्यम् ।श्रद्धया देयम् ।अश्रद्धयाऽदेयम् ।श्रिया देयम् ।ह्रिया देयम् ।भिया देयम् ।संविदा देयम् ।अथ यदि ते कर्मविचिकित्सा वा वृत्तविचिकित्सा वा स्यात् ।ये तत्र ब्राह्मणाः सम्मर्शिनः ।युक्ता आयुक्ताः ।अलूक्षा धर्मकामाः स्युः ।यथा ते तत्र वर्तेरन् ।तथा तत्र वर्तेथाः ।अथाभ्याख्यातेषु ।ये तत्र ब्राह्मणाः सम्मर्शिनः ।युक्ता आयुक्ताः ।अलूक्षा धर्मकामाः स्युः ।यथा ते तेषु वर्तेरन् ।तथा तेषु वर्तेथाः ।एष आदेशः ।एष उपदेशः ।एषा वेदोपनिषत् ।एतदनुशासनम् ।एवमुपासितव्यम् ।एवमु चैतदुपास्यम्॥ ११ ॥

vedamanūcyācāryo'ntevāsinamanuśāsti | satyaṃ vada | dharmaṃ cara | svādhyāyānmā pramadaḥ | ācāryāya priyaṃ dhanamāhṛtya prajātantuṃ mā vyavacchetsīḥ | satyānna pramaditavyam | dharmānna pramaditavyam | kuśalānna pramaditavyam | bhūtyai na pramaditavyam | svādhyāyapravacanābhyāṃ na pramaditavyam | devapitṛkāryābhyāṃ na pramaditavyam | mātṛdevo bhava | pitṛdevo bhava | ācāryadevo bhava | atithidevo bhava | yānyanavadyāni karmāṇi | tāni sevitavyāni | no itarāṇi | yānyasmākaṃ sucaritāni | tāni tvayopāsyāni | no itarāṇi | ye ke cāsmacchreyāṃso brāhmaṇāḥ | teṣāṃ tvayā''sanena praśvasitavyam | śraddhayā deyam | aśraddhayā'deyam | śriyā deyam | hriyā deyam | bhiyā deyam | saṃvidā deyam | atha yadi te karmavicikitsā vā vṛttavicikitsā vā syāt | ye tatra brāhmaṇāḥ sammarśinaḥ | yuktā āyuktāḥ | alūkṣā dharmakāmāḥ syuḥ | yathā te tatra varteran | tathā tatra vartethāḥ | athābhyākhyāteṣu | ye tatra brāhmaṇāḥ sammarśinaḥ | yuktā āyuktāḥ | alūkṣā dharmakāmāḥ syuḥ | yathā te teṣu varteran | tathā teṣu vartethāḥ | eṣa ādeśaḥ | eṣa upadeśaḥ | eṣā vedopaniṣat | etadanuśāsanam | evamupāsitavyam | evamu caitadupāsyam

शं नो मित्रः शं वरुणः ।शं नो भवत्वर्यमा ।शं न इन्द्रो बृहस्पतिः ।शं नो विष्णुरुरुक्रमः ।नमो ब्रह्मणे ।नमस्ते वायो ।त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि ।त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्मावादिषम् ।ऋतमवादिषम् ।सत्यमवादिषम् ।तन्मामावीत् ।तद्वक्तारमावीत् ।आवीन्माम् ।आवीद्वक्तारम् ।ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥ १२ ॥

śaṃ no mitraḥ śaṃ varuṇaḥ | śaṃ no bhavatvaryamā | śaṃ na indro bṛhaspatiḥ | śaṃ no viṣṇururukramaḥ | namo brahmaṇe | namaste vāyo | tvameva pratyakṣaṃ brahmāsi | tvāmeva pratyakṣaṃ brahmāvādiṣam | ṛtamavādiṣam | satyamavādiṣam | tanmāmāvīt | tadvaktāramāvīt | āvīnmām | āvīdvaktāram | oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ