अध्याय १८
श्लोक 1
॥ षष्ठं ब्राह्मणम् ।मन्त्र १ [III.vi.1] अथ हैनं गार्गी वाचक्नवी पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदँ सर्वमप्स्वोतं च प्रोतं च कस्मिन्नु खल्वाप ओताश्च प्रोताश्चेति ।वायौ गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु वायुरोतश्च प्रोतश्चेत्य् अन्तरिक्षलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खल्वन्तरिक्षलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।प्रोतस् च इति गन्धर्वलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु गन्धर्वलोका ओताश्च प्रोताश्चेत्य् च प्रोतास् च इति आदित्यलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन् नु खल्वादित्यलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।चन्द्रलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु चन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।नक्षत्रलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु नक्षत्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।देवलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु देवलोका ओताश्च प्रोताश्चेति इन्द्रलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खल्विन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।प्रोतास् च इति प्रजापतिलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु प्रजापतिलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।ब्रह्मलोकेषु गार्गीति ।कस्मिन्नु खलु ब्रह्मलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।स होवाच गार्गि मातिप्राक्षीर् मा ते मूर्धा व्यपप्तद् अनतिप्रश्न्यां वै देवतामतिपृच्छसि ।गार्गि माऽतिप्राक्षीरिति ।ततो ह गार्गी वाचक्नव्युपरराम
.. ShaShThaM brAhmaNam . mantra 1 ##[III.vi.1]## atha hainaM gArgI vAchaknavI paprachCha yAj~navalkyeti hovAcha yadida{\m+} sarvamapsvotaM cha protaM cha kasminnu khalvApa otAshcha protAshcheti | vAyau gArgIti | kasminnu khalu vAyurotashcha protashchety antarikShalokeShu gArgIti | kasminnu khalvantarikShalokA otAshcha protAshcheti | protas cha iti gandharvalokeShu gArgIti | kasminnu gandharvalokA otAshcha protAshchety cha protAs cha iti AdityalokeShu gArgIti | kasmin nu khalvAdityalokA otAshcha protAshcheti | chandralokeShu gArgIti | kasminnu khalu chandralokA otAshcha protAshcheti | nakShatralokeShu gArgIti | kasminnu khalu nakShatralokA otAshcha protAshcheti | devalokeShu gArgIti | kasminnu khalu devalokA otAshcha protAshcheti indralokeShu gArgIti | kasminnu khalvindralokA otAshcha protAshcheti | protAs cha iti prajApatilokeShu gArgIti | kasminnu khalu prajApatilokA otAshcha protAshcheti | brahmalokeShu gArgIti | kasminnu khalu brahmalokA otAshcha protAshcheti | sa hovAcha gArgi mAtiprAkShIr mA te mUrdhA vyapaptad anatiprashnyAM vai devatAmatipR^ichChasi | gArgi mA.atiprAkShIriti | tato ha gArgI vAchaknavyupararAma
हिन्दी अर्थ
हे याज्ञवल्य ' प्रा अश्वलने कहा, यह् जौ कुह, सब दिन ओर रात्रिसे व्याप्त हि, सब दिन ओर रात्रिके अधीन है। तब किस साधन- के द्वारा यजमान दित ओर रात्रिकीव्याप्तिकरा अतिक्रमण कर सकता हे? माषिकादज्ञानासङ्गपरयक्तत् कमं- कहा । स्वाभाविक भज्ञानजनित लां आसक्तिसे होनेवाले क्म॑रूप सृत्युसे र अतिमुक्तिकी व्याख्या कर दी गयी तिथ्यादिरूप कालसे ग्रतिमुक्तिका साधन इदानीं तिथे पादिलक्षण(दति- . अब तिथ्यादिषूप कालसे अति- युक्तिरुच्यते- । मुक्ति बतलायी जाती है--
English
Then Gârgî Vâkaknavî asked. 'Yâgñavalkya,' she said, 'everything here is woven, like warp and woof, in water. What then is that in which water is woven, like warp and woof?'