अध्याय १७
श्लोक 1
॥ पञ्चमं ब्राह्मणम् ।मन्त्र १ [III.v.1] अथ हैनं कहोलः कौषीतकेयः पप्रच्छ पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच यदेव साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस् यस् आत्मा सर्वान्तरः तं मे व्याचक्ष्वेत्य् एष त आत्मा सर्वान्तरः ।कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरो ।योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येत्य् अत्येति एतं वै तमात्मानं विदित्वा ब्राह्मणाः पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति ।लोकैषणायास् च व्युत्थाय अथ भिक्षाचर्यम् चरन्ति या ह्येव पुत्रैषणा सा वित्तैषणा या वित्तैषणा सा लोकैषणोभे ह्येते एषणे एव भवतस् भवतः तस्माद्ब्राह्मणः पाण्डित्यं निर्विद्य बाल्येन तिष्ठासेत्।बाल्यं च पाण्डित्यं च निर्विद्याथ मुनिर् अमौनं च मौनं च निर्विद्याथ ब्राह्मणः ।स ब्राह्मणः केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एवातोऽन्यदार्तम् ।य एवं वेद एवातोऽन्यदार्तम् ।ततो ह कहोलः कौषीतकेय उपरराम
.. pa~nchamaM brAhmaNam . mantra 1 ##[III.v.1]## atha hainaM kaholaH kauShItakeyaH paprachCha paprachCha yAj~navalkyeti hovAcha yadeva sAkShAdaparokShAdbrahma ya AtmA sarvAntaras yas AtmA sarvAntaraH taM me vyAchakShvety eSha ta AtmA sarvAntaraH | katamo yAj~navalkya sarvAntaro | yo.ashanAyApipAse shokaM mohaM jarAM mR^ityumatyety atyeti etaM vai tamAtmAnaM viditvA brAhmaNAH putraiShaNAyAshcha vittaiShaNAyAshcha lokaiShaNAyAshcha vyutthAyAtha bhikShAcharyaM charanti | lokaiShaNAyAs cha vyutthAya atha bhikShAcharyam charanti yA hyeva putraiShaNA sA vittaiShaNA yA vittaiShaNA sA lokaiShaNobhe hyete eShaNe eva bhavatas bhavataH tasmAdbrAhmaNaH pANDityaM nirvidya bAlyena tiShThAset.h| bAlyaM cha pANDityaM cha nirvidyAtha munir amaunaM cha maunaM cha nirvidyAtha brAhmaNaH | sa brAhmaNaH kena syAd yena syAt tenedR^isha evAto.anyadArtam | ya evaM veda evAto.anyadArtam | tato ha kaholaH kauShItakeya upararAma
हिन्दी अर्थ
दे याज्ञवल्क्य !' एेसा अश्वलने कहा, यह् सव जो मृत्युस व्याप्त ह मृत्यद्ारा स्वाधीन क्रिया हुजा है, उस मृत्यु व्याप्तिका यजमान किस सावनसे अतिक्रमण करता है ? इसपर यान्चवत्वयने कहा-- "वह् याज्ञवल्क्येति होवाच । तत्र है याज्ञवत्कय !' एेसा अश्वलने = 8 कटा) तहां गत मधुकाण्डे जो १ 1 अ १ उदुगीथप्रकरण है, उसमे दशन प्रहोरात्रादिरूप कालसे ग्रतिमुक्तिका साधन माप्त सवंमहोरात्राभ्यामभिपन्नं केन यजसमानाऽहा-
English
Then Kahola Kaushîtakeya asked. 'Yâgñavalkya, 'he said, 'tell me the Brahman which is visible, not invisible, the Self (Âtman), who is within all.' Yâgñavalkya replied: 'This, thy Self, who is within all.'