अध्याय १२०
श्लोक 7.7.1
॥ विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयः विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्याँसर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति
|| vij~nAnaM vAva dhyAnAdbhUyaH vij~nAnena vA R^igvedaM vijAnAti yajurveda{\m+} sAmavedamAtharvaNaM chaturthamitihAsapurANaM pa~nchamaM vedAnAM vedaM pitrya{\m+}rAshiM daivaM nidhiM vAkovAkyamekAyanaM devavidyAM brahmavidyAM bhUtavidyAM kShatravidyAM nakShatravidyA{\m+}sarpadevajanavidyAM divaM cha pR^ithivIM cha vAyuM chAkAshaM chApashcha tejashcha devA{\m+}shcha manuShyA{\m+}shcha pashU{\m+}shcha vayA{\m+}si cha tR^iNavanaspatI~nChvApadAnyAkITapata~NgapipIlakaM dharmaM chAdharmaM cha satyaM chAnR^itaM cha sAdhu chAsAdhu cha hR^idayaj~naM chAhR^idayaj~naM chAnnaM cha rasaM chemaM cha lokamamuM cha vij~nAnenaiva vijAnAti vij~nAnamupAssveti
हिन्दी अर्थ
आकारा ही तेजसे बढ़कर है । आकाशम दी पूर्य, चन्र ये देनो तथा विधुत्, नक्षत्र जर म्नि स्थित है । अकारे द्वारा ही एक दूषरेको पुकारते है, आकाशसे ही घुनते है, आकाशसे ही प्रति्वण आकाशो षाव तेजसो आकार दी तेजते बकर टै, भूयान् । वायुस्तस्य तेजसः ककि माकाश व, त. कारणत्व दयोम्नो वायुमा- जरण है वायुमा" पः सित तेजा कारण है, इसय्यि उसे बहा है । किस प्रकार बहा है-आकाशम ही तेन.स्वह्प सुं
English
'Understanding (vigñâna) is better than reflection. Through understanding we understand the Rig-veda, the Yagur-veda, the Sâma-veda, and as the fourth the Âtharvana, as the fifth the Itihâsa-purâna , the Veda of the Vedas, the Pitrya, the Râsi, the Daiva, the Nidhi, the Vâkovâkya, the Ekâyana, the Deva-vidyâ, the Brahma-vidyâ, the Bhûta-vidyâ, the Kshatra-vidyâ, the Nakshatra-vidyâ, the Sarpa and Devagana-vidyâ, heaven, earth, air, ether, water, fire, gods, men, cattle, birds, herbs, trees, all beasts down to worms, midges, and ants; what is right and what is wrong; what is true and what is false; what is good and what is bad; what is pleasing and what is not pleasing; food and savour, this world and that, all this we understand through understanding. Meditate on understanding.